Tellen en getallen oefenen met peuters en kleuters

Welkom bij de nieuwe blogserie: Crebelen! Speciaal voor iedereen die in het peuter- en kleuteronderwijs werkt. In de verschillende Facebook groepen voor peuterjuffen en kleuterleerkrachten komen er vaak vragen voorbij over hoe bepaalde vaardigheden aangeleerd worden in peuter- en kleutergroepen. Herken je dat? In deze serie kijk ik als vertaler van doelen naar de dagelijkse praktijk. We weten allemaal dat jonge kinderen leren met hun lijf. Dat gebeurt niet achter een tafeltje, maar door dingen te doen. Laten we kijken of we de doelen om kunnen zetten naar creatieve speel- en beweegmomenten waarin kinderen kunnen ervaren hoe het werkt. Zo leren ze van alles terwijl ze lekker bezig zijn en ook nog hun motorische vaardigheden oefenen. Drie vliegen in een klap!

Aan de slag!

Al het leren start bij het lijf (Alibali & Nathan 2012) Want wat je met je lijf ervaart, sensomotorisch, begrijp je beter. Kinderen moeten dus in beweging zijn, dingen doen en ervaren. Ze moeten iets abstracts kunnen zien, voelen, ruiken, proeven en horen om er letterlijk en figuurlijk handen en voeten aan te kunnen geven. Doordat wij er woorden aan geven en het spel begeleiden, kan het onthouden worden.

Tot zover klinkt dat vast bekend. Nu denk je misschien: wat is Crebelen? Dat is de afkorting voor Creatief Bewegend Leren. Speciaal gemaakt om de abstracte SLO doelen te vertalen in spel en beweging.

Het doel van deze week: eens kijken of wij er chocola van kunnen maken.

Getallen: getalbegrip.

  • Jonge kinderen hebben een context nodig als kapstok in hun hoofd. Zo kun je in elk thema tellen en getallen aanbieden, maar dan steeds in een andere context. Dus als je merkt dat je steeds hetzelfde aan het tellen bent, denk dan eens aan je thema materiaal en ga daarmee aan de slag. Je klasgenootjes tellen of de bekers en de bordjes tijdens de lunch is een leuke start, maar na het thema welkom kun je vast veel creatiever zijn met wat je gaat tellen. In de herfst tel je natuurlijk kastanjes, eikeltjes en bladeren. Bij het Sinterklaasfeest tel je vast kruidnoten, probeer het ook eens met kartonnen doosje die je inpakt als cadeau. En met kerst de kerstballen. En dan kun je meteen kijken naar splitsingen en hoeveelheden. Evenveel, minder, meer.
  • Eerst is het belangrijk om de representaties van getallen te oefenen. Dat kan al met een dobbelsteen. Ik heb 2 gegooid. Steek eens 2 vingers op? En dan kijk je waar je in het lokaal of op het plein nog meer representaties van 2 kunt vinden.

2 Blaadjes, steentjes, takjes. Wie 2 zandkorrels brengt mag straks met de dobbelsteen gooien.
2 Plaskettingen, kastdeurtjes, blokjes, plantjes, broodtrommels, stoelen.
2 Ogen, waar heb je nog meer 2 van aan je lijf? Een interessante denkvraag met garantie tot ontdekkingen.
2x springen, 2x draaien, 2x klappen. Wat kun je nog meer 2x doen?

  • Er zijn ook talloze versjes, rijmpjes, boeken en liedjes over getallen. Vaak komt daar optellen en aftrekken ook in voor. En tellen bij het verstoppertje spelen is ook oefenen met akoestisch tellen. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Tineke! Wie niet weg is is gezien! Ik kom!
  • Tel je weleens met de hele klas tegelijk? Gewoon om te kijken hoever jullie al kunnen tellen? Superleuk om al die telwoorden zo eens aan bod te laten komen. En samen vooruit en achteruit tellen is ook de bom.
  • Teken met stoepkrijt een mooie hinkelbaan op het plein. Zo kunnen ze oefenen met het hinkelspel en de getallen. Teken ook de getallenslang. Een gekronkelde lijn met 0-20 waar kinderen dan steeds een tegel op naar voren kunnen springen en tegelijk erbij tellen. Kunnen de kleuters ook met de rangtelwoorden springen? En met sprongen van 2 tegelijk? Voor de middenbouw is de getallenslang tot 100 leuk, want dan kunnen ze de tafels springen.
  • Als ze de getallen hebben gezien, gevoeld, gehoord en gedaan dan zijn ze ook aan de getal symbolen toe. De getallenlijn in de klas krijgt dan echt betekenis. Die rubberen vloermatten zitten mooie stevige getallen in van foam. Zo kunnen ze de getal symbolen ook voelen. En nu is het ook tijd om getallen na te tekenen met de wijsvinger in allerlei substanties, zoals zand, steentjes, kleine kraaltjes, scheerschuim, modder en verf. Van klei een rups maken en daar een getal van maken werkt ook goed. Op internet kun je vast nog meer ideeën vinden!
  • De getallenstopdans kun je met kleuters doen. Als de muziek aan is dans je door de zaal. Als de muziek stopt, noem jij het lichaamsdeel waar ze op afstand het getal mee natekenen dat jij omhoog houdt. Als afsluiting doe je de getallenfabriek. Welke vier kinderen kunnen de andere kinderen in vormen van getallen op de grond neerleggen?
  • En dan is het leuk om te kijken of kinderen ontdekken waar getallen in het dagelijks leven gebruikt worden. In een boek of tijdschrift als nummer van de bladzijde, dan kun je meteen de functie van de inhoudsopgave uitleggen. En waarom staan er getallen onder de broccoli in de supermarkt? En op die borden boven de weg? En in de lift, in de trein of op het vliegveld?

Veel plezier met deze Crebelen ideeën!

Klik hier voor de Creatief Bewegend Leren muzieklijst op Spotify om geschikte muziek te gebruiken  bij je activiteiten.

Leuk als je me volgt op Instagram en me in de comments laat weten wat je ermee doet!

Als je meer wilt leren over deze manier van werken, ben je van harte welkom op de opleiding.

klik door naar de opleiding